ब्रह्मा चालीसा भगवान ब्रह्मा जी की स्तुति में रचित एक भक्तिपूर्ण चालीसा है। ब्रह्मा जी को हिंदू धर्म में सृष्टि के रचयिता (Creator) माना जाता है।
ब्रह्मा चालीसा में क्या होता है?
- ब्रह्मा जी की महिमा
- सृष्टि रचना का वर्णन
- ज्ञान और बुद्धि की प्रार्थना
- भक्त की रक्षा और कल्याण की कामना
कब पढ़ी जाती है?
- ज्ञान और विद्या की कामना के लिए
- धार्मिक पाठ और पूजा में
- कुछ लोग गुरुवार या विशेष अवसरों पर इसका पाठ करते हैं।
महत्व:
- ज्ञान और विवेक बढ़ाने वाला माना जाता है
- सृजनात्मक शक्ति और सकारात्मक सोच का प्रतीक माना जाता है।
Brahma Chalisa Lyrics:
- English
- Hindi
Jai Brahma Jai Swayambhu
Chaturanan Sukhmool
Karahu Kripa Nij Daas Pai
Rahahu Sada Anukool
Tum Srijak Brahmand Ke
Aj Vidhi Ghaata Naam
Vishwavidhata Kijiye
Jan Pai Kripa Lalaam
Jai Jai Kamalaasan Jagmoola
Rahahu Sada Jan Pai Anukoola
Roop Chaturbhuj Param Suhaavan
Tumhen Ahain Chaturdik Aanan
Rakta Varn Tav Subhag Shareera
Mastak Jataajoot Gambheera
Taake Upar Mukut Birajai
Daadhi Shwet Mahachhavi Chhajai
Shwetvastra Dhaare Tum Sundar
Hai Yagyopaveet Ati Manhar
Kanan Kundal Subhag Birajahin
Gal Motin Ki Maala Raajhin
Chaarihu Ved Tumhin Pragataaye
Divya Gyaan Tribhuvanhin Sikhaye
Brahmalok Shubh Dhaam Tumhara
Akhil Bhuvan Mahn Yash Bistaara
Ardhangini Tav Hai Savitri
Apar Naam Hiye Gayatri
Saraswati Tab Suta Manohar
Veena Vaadini Sab Vidhi Sundar
Kamalaasan Par Rahe Biraje
Tum Hari Bhakti Saaj Sab Saaje
Ksheer Sindhu Sovat Surbhoopa
Naabhi Kamal Bho Pragat Anoopa
Tehi Par Tum Aaseen Kripaala
Sada Karahu Santan Pratipaala
Ek Baar Ki Katha Prachaari
Tum Kahn Moh Bhayeu Mann Bhaari
Kamalaasan Lakhi Keenh Bichaara
Aur Na Kou Ahai Sansara
Tab Tum Kamalnaal Gahi Leenha
Ant Bilokan Kar Pran Keenha
Kotik Varsh Gaye Yahi Bhaanti
Bhramat Bhramat Beete Din Raati
Pai Tum Taakar Anya Na Paaye
Hwai Niraash Atishay Dukhiyaye
Puni Bichaar Mann Mahn Yah Keenha
Mahapadam Yah Ati Praacheena
Yaako Janm Bhayo Ko Kaaran
Tabahin Mohe Karyo Yah Dhaaran
Akhil Bhuvan Mahn Kahn Koi Naahin
Sab Kuchh Ahai Nihit Mo Maahin
Yah Nishchay Kari Garab Badhayo
Nij Kahan Brahm Maani Sukh Paaye
Gagan Gira Tab Bhai Gambheera
Brahma Vachan Sunahu Dhari Dheera
Sakal Srishti Kar Swami Joi
Brahm Anaadi Alakh Hai Soi
Nij Ichchha Un Sab Niramaye
Brahma Vishnu Mahesh Banaye
Srishti Laagi Pragate Traydeva
Sab Jag Inki Karihai Seva
Mahapadam Jo Tumharo Aasan
Taa Pai Ahai Vishnu Ko Shaasan
Vishnu Naabhiten Pragtyo Aai
Tum Kahn Satya Deenh Samujhai
Bhet Ujaai Vishnu Hitmaani
Yah Kahi Band Bhai Nabhvaani
Taahi Shravan Kahi Acharaj Maana
Puni Chaturanan Keenh Pyaana
Kamal Naal Dhari Neeche Aava
Tahaan Vishnu Ke Darshan Paava
Shayan Karat Dekhe Surbhoopa
Shyam Varn Tanu Param Anoopa
Sohat Chaturbhuja Ati Sundar
Kreet Mukut Raajat Mastak Par
Gal Baijanti Maal Birajai
Koti Surya Ki Shobha Laajai
Shankh Chakra Aru Gada Manohar
Padma Sahit Aayudh Sab Sundar
Paay Palotit Rama Nirantar
Sheshnaag Shayya Ati Manhar
Divya Roop Lakhi Keenh Pranaamu
Harshat Bhe Shripati Sukh Dhaamu
Bahu Vidhi Vinay Keenh Chaturanan
Tab Lakshmi Pati Kaheu Mudit Mann
Brahma Doori Karahu Abhimana
Brahm Roop Hum Dou Samaana
Teeje Shri Shiv Shankar Aahin
Brahm Roop Sab Tribhuvan Maahin
Tum Son Hoi Srishti Vistaara
Hum Paalan Kari Hai Sansara
Shiv Sanhaar Karahin Sab Kera
Hum Teenhun Kahn Kaaj Dhanera
Agunroop Shri Brahma Bakhanahu
Niraakaar Tin Kahn Tum Jaanahu
Hum Saakaar Roop Traydeva
Kari Hain Sada Brahm Ki Seva
Yah Suni Brahma Param Sihaaye
Parabrahm Ke Yash Ati Gaaye
So Sab Vidit Ved Ke Naama
Mukti Roop So Param Lalaama
Yahi Vidhi Prabhu Bho Janam Tumhaara
Puni Tum Pragat Keenh Sansara
Naam Pitamah Sundar Paayeu
Jad Chetan Sab Kahn Niramaayu
Leenh Anek Baar Avataara
Sundar Suyash Jagat Vistaara
Dev Danuj Sab Tum Kahn Dhyaavahin
Manvaanchhit Tum San Sab Paavahin
Jo Kou Dhyaan Dharai Nar Naari
Taaki Aas Pujaavahu Saari
Pushkar Teerth Param Sukhdai
Tahn Tum Basahu Sada Suraraai
Kund Nahaai Karahi Jo Poojan
Taa Kar Door Hoi Sab Dooshan
Kund Nahaai Karahi Jo Poojan
Taa Kar Door Hoi Sab Dooshan
जय ब्रह्मा जय स्वयम्भू
चतुरानन सुखमूल
करहु कृपा निज दास पै
रहहु सदा अनुकूल
तुम सृजक ब्रह्माण्ड के
अज विधि घाता नाम
विश्वविधाता कीजिये
जन पै कृपा ललाम
जय जय कमलासन जगमूला
रहहु सदा जन पै अनुकूला
रुप चतुर्भुज परम सुहावन
तुम्हें अहैं चतुर्दिक आनन
रक्त वर्ण तव सुभग शरीरा
मस्तक जटाजुट गंभीरा
ताके ऊपर मुकुट बिराजै
दाढ़ी श्वेत महाछवि छाजै
श्वेतवस्त्र धारे तुम सुन्दर
है यज्ञोपवीत अति मनहर
कानन कुण्डल सुभग बिराजहिं
गल मोतिन की माला राजहिं
चारिहु वेद तुम्हीं प्रगटाये
दिव्य ज्ञान त्रिभुवनहिं सिखाये
ब्रह्मलोक शुभ धाम तुम्हारा
अखिल भुवन महँ यश बिस्तारा
अर्द्धांगिनि तव है सावित्री
अपर नाम हिये गायत्री
सरस्वती तब सुता मनोहर
वीणा वादिनि सब विधि सुन्दर
कमलासन पर रहे बिराजे
तुम हरि भक्ति साज सब साजे
क्षीर सिन्धु सोवत सुरभूपा
नाभि कमल भो प्रगट अनूपा
तेहि पर तुम आसीन कृपाला
सदा करहु सन्तन प्रतिपाला
एक बार की कथा प्रचारी
तुम कहँ मोह भयेउ मन भारी
कमलासन लखि कीन्ह बिचारा
और न कोउ अहै संसारा
तब तुम कमलनाल गहि लीन्हा
अन्त बिलोकन कर प्रण कीन्हा
कोटिक वर्ष गये यहि भांती
भ्रमत भ्रमत बीते दिन राती
पै तुम ताकर अन्य न पाये
ह्वै निराश अतिशय दुःखियाये
पुनि बिचार मन महँ यह कीन्हा
महापदं यह अति प्राचीना
याको जन्म भयो को कारण
तबहीं मोहे करयो यह धारण
अखिल भुवन महँ कहँ कोई नाहीं
सब कुछ अहै निहित मो माहीं
यह निश्चय करि गरब बढ़ायो
निज कहँ ब्रह्म मानि सुख पाये
गगन गिरा तब भई गंभीरा
ब्रह्मा वचन सुनहु धरि धीरा
सकल सृष्टि कर स्वामी जोई
ब्रह्म अनादि अलख है सोई
निज इच्छा उन सब निरमाये
ब्रह्मा विष्णु महेश बनाये
सृष्टि लागि प्रगटे त्रयदेवा
सब जग इनकी करिहै सेवा
महापदं जो तुम्हरो आसन
ता पै अहै विष्णु को शासन
विष्णु नाभितें प्रगट्यो आई
तुम कहँ सत्य दीन्ह समुझाई
भेट उजाई विष्णु हितमानी
यह कहि बन्द भई नभवानी
ताहि श्रवण कहि अचरज माना
पुनि चतुरानन कीन्ह प्याना
कमल नाल धरि नीचे आवा
तहां विष्णु के दर्शन पावा
शयन करत देखे सुरभूपा
श्याम वर्ण तनु परम अनूपा
सोहत चतुर्भुजा अति सुन्दर
क्रीट मुकुट राजत मस्तक पर
गल बैजन्ती माल बिराजै
कोटि सूर्य की शोभा लाजै
शंख चक्र अरु गदा मनोहर
पद्म सहित आयुध सब सुंदर
पाय पलोटित रमा निरंतर
शेषनाग शय्या अति मनहर
दिव्य रुप लखि कीन्ह प्रणामू
हर्षत भे श्रीपति सुख धामू
बहु विधि विनय कीन्ह चतुरानन
तब लक्ष्मी पति कहेउ मुदित मन
ब्रह्मा दूरि करहु अभिमाना
ब्रह्म रुप हम दोउ समाना
तीजे श्री शिव शंकर आहीं
ब्रह्म रुप सब त्रिभुवन माहीं
तुम सों होई सृष्टि विस्तारा
हम पालन करि है संसारा
शिव संहार करहिं सब केरा
हम तीनहुं कहँ काज धनेरा
अगुणरुप श्री ब्रह्मा बखानहु
निराकार तिन कहँ तुम जानहु
हम साकार रुप त्रयदेवा
करि हैं सदा ब्रह्म की सेवा
यह सुनि ब्रह्मा परम सिहाये
परब्रह्म के यश अति गाये
सो सब विदित वेद के नामा
मुक्ति रुप सो परम ललामा
यहि विधि प्रभु भो जनम तुम्हारा
पुनि तुम प्रगट कीन्ह संसारा
नाम पितामह सुन्दर पायेउ
जड़ चेतन सब कहँ निरमायु
लीन्ह अनेक बार अवतारा
सुन्दर सुयश जगत विस्तारा
देव दनुज सब तुम कहँ ध्यावहिं
मनवांछित तुम सन सब पावहिं
जो कोउ ध्यान धरै नर नारी
ताकी आस पुजावहु सारी
पुष्कर तीर्थ परम सुखदाई
तहँ तुम बसहु सदा सुरराई
कुण्ड नहाई करहिं जो पूजन
ता कर दूर होई सब दूषण
कुण्ड नहाई करहिं जो पूजन
ता कर दूर होई सब दूषण
Credits:
- Title: Brahma Ji Chalisa
- Singer: Lakhbir Singh Lakha
- Music Director: Mahesh Prabhakar, Ashwani Panwar
- Concept: Ashwani Panwar
- Edit & Gfx: Prem Graphics PG
- Music Label: Music Nova

