स्वामी समर्थ मानस पूजा म्हणजे आपल्या मनातच (मानसिक स्तरावर) स्वामी समर्थ महाराजांची भक्तिभावाने पूजा करणे. ही एक ध्यानात्मक व आंतरिक पूजा आहे — यात बाह्य पूजा साहित्याचा उपयोग न करता मनोभावेच संपूर्ण पूजा केली जाते. “मानस पूजा” हा संकल्प रामदासस्वामींसह अनेक संतांनी समर्थ केला होता, आणि स्वामी समर्थांच्या भक्तीतही ती वापरली जाते.
“मानस पूजा” म्हणजे काय?
- स्नान घालता,
- वस्त्र अर्पण करता,
- फुलं वाहता,
- आरती करता,
- नैवेद्य दाखवता,
- आणि नमस्कार करता…
स्वामी समर्थ मानस पूजेचा उद्देश:
- मनाची एकाग्रता
- भक्ती वाढवणे
- गुरूची कृपा प्राप्त करणे
- बाह्य अडचणी असूनही निरंतर पूजा करता येणे
- ध्यानाच्या आधारे अंतर्मुख होणे
मानस पूजेची रचना (संक्षिप्त रूपरेषा):
- स्वामी समर्थांचे ध्यान – “ॐ श्री स्वामी समर्थाय नमः” हा जप मनात म्हणत त्यांच्या रूपाची कल्पना करणे.
- आवाहन – त्यांना आपल्या हृदयात आमंत्रित करणे.
- पाद्य, अर्घ्य, आचमन, स्नान, वस्त्र, गंध, फुलं अर्पण – मनोभावे हे सर्व अर्पण करणे.
- धूप, दीप, नैवेद्य, तांबूल अर्पण – सुगंध, प्रकाश, अन्न, इत्यादी मनानेच अर्पण करणे.
- प्रदक्षिणा व नमस्कार – मनातच त्यांच्या चरणांभोवती प्रदक्षिणा घालणे व साष्टांग दंडवत.
- प्रार्थना व मंत्रजप – “ॐ श्री स्वामी समर्थ” किंवा इतर मंत्रांचा मानसिक जप.
- शांती मंत्र व विसर्जन – शेवटी स्वामींचे स्मरण करत आभार व विसर्जन.
मानस पूजा करताना काही टिप्स:
- शांत जागा निवडा.
- डोळे बंद करून मन शांत ठेवा.
- स्वामींच्या मूर्तीचे, फोटोचे, किंवा त्यांच्या ध्यानातील रूपाचे चिंतन करा.
- रोज कमीत कमी 5-10 मिनिटे ही पूजा करू शकता.
- त्यांच्या कृपेवर पूर्ण विश्वास ठेवा.
Swami Samarth Manas Puja Lyrics:
- English
- Marathi
Namo Swamirajam Dattavataram
Shri Vishnu Bramha Shivshktirupam
Bramhaswroopaay Karunakaraay
Swami Samarthaay Namo Namaste
Shri Swami Dattatray Hey Krupala
Mala Dhyanmurti Disu Deyi Dola
Kuthe Maay Majhi Mhane Baal Jaisa
Samartha Tumhavin Ho Jeev Kaisa
Swami Samartha Tumhi Smarturgaami
Hridayasani Yaa Basa Prarthito Mee
Pujeche Yathasang Sahitya Kele
Makharat Swami Guru Baisavile
Mahashakti Jethe Ubhya Thaktati
Jithe Sarva Siddhi Padi Lolataati
Ase Sarva Samarthya Toh Haa Samartha
Parabramha Sakshat Gurudev Datt
Suvarnatati Maharatna Jyoti
Ovaluni Akshata Lau Moti
Shubharambh Aisa Karuni Pujela
Charnavari Theu Yaa Mastkala
Haa Ardhya Abhishek Swikari Majha
Tujhi Padyapuja Kari Baal Tujha
Pranipaat Sashtang Sharnagatacha
Tumha Vahila Bhaar Yaa Jivanacha
O Swamirajam Dattavataram
Shri Vishnu Bramha Shivshktirupam
Bramhaswaroopaay Karunakaraay
Swami Samarthaay Namo Namaste
Shri Swami Dattatray Hey Krupala
Mala Dhyanmurti Disu Yei Dola
Kuthe Maay Majhi Mhane Baal Jaisa
Samartha Tumhavin Ho Jeev Kaisa
Swami Samartha Tumhi Smarturgaami
Hridayasani Yaa Basa Prarthito Mee
Pujeche Yathasang Sahitya Kele
Makharat Swami Guru Baisavile
Mahashakti Jethe Ubhya Thaktati
Jithe Sarva Siddhi Padi Lolatati
Ase Sarva Samrthya Toh Ha Samartha
Parbramha Sakshat Gurudev Datt
Suvrnatati Mahratna Jyoti
Ovaluni Akshta Lau Moti
Shubharambh Aisa Karuni Pujela
Charnavari Theu Yaa Mastkala
Ha Ardhya Abhishek Swikari Majha
Tujhi Padypuja Kari Baal Tujha
Pranipat Sashtang Sharnagatacha
Tumha Vahila Bhar Ya Jivanacha
Hi Brmhapuja Mahvishanu Puja
Shivshankarachi Ase Shaktipuja
Dahi Dudh Shuddhodakane Tyala
Panchamrut Snaan Ghalu Prabhula
Veena Tutarya Kiti Vajatati
Shankhadi Vadhye Paha Garjatati
Mhanti Nagaare Gurdev Datta
Shri Datta Jai Datt Swami Samrtha
Pratyaksha Ganga Jalkumbhi Aali
Shri Datta Swamisiya Snaan Ghali
Mahasiddha Aali Padatirtha Ghyaya
Mahima Tayancha Kale Naa Jaga Yaa
Mee Dhanya Jhalo He Tirtha Gheta
Ghadu De Puja Hi Yathasang Aata
Ajanubahu Bhavya Kanti Satej
Nase Manvi Deh Ha Swamiraaj
Partyaksha Shri Sadguru Dattaraaj
Taya Ghaluya Reshami Vastrasaaj
Sugandhit Bhaali Tila Rekhiyela
Shiri Ha Jari Top Shobhe Tayala
Vakshasthali Lavilya Chandanacha
Suvas Toh Vadhavi Bhaav Sacha
Shiri Vahuya Bilva Tulsidalache
Gulab Jaijui Attarate
Gandhakshata Vahuni Ya Padala
Hi Arpuya Jeevan Pushpamala
Charani Karani Meethi Maru Dei
Mhane Lekarasi Sambhal Aai
Ithe Lavuya Keshar Kasturicha
Sugandhita Ha Dhoop Nana Praticha
Pushapanjali Hi Tumha Arpiyali
Gaganatuni Pushpavrushti Jahali
Karunavatari Avadhut Kirti
Dayechi Krupechich Ji Shuddha Murti
Prabha Fakali Shaktichya Mandalachi
Ashi Divyata Swami Yogeshvarachi
Hridaymandirachi Hi Sneh Jyoti
Mala Dakhavi Sawamichi Yogmurti
Karu Aarti Aartabhave Prabhuchi
Gurudev Shri Swami Dattatryachi
Pancharati Hi Ase Panchpran
Ovaluni Theu Charnavarun
Nighena Pudhe Shabda Bolu Mee To Hi
Maniche Tumhi Janata Sarva Kahi
Hey Swami Raja Basa Bhojanala
Haa Panchpakavaan Naivaidhya Kela
Purnacahi Poli Tumha Aavdichi
Ladu Karanji Ase Hi Khavyachi
Dalimba Drakshe Fale Aani Meva
Hey Keshari Doodh Ghya Swamideva
Pudhe Haat Kela Yaa Lekarane
Prasad Dyava Apulya Karane
Tambul Ghayava Swami Samartha
Charnachi Seva Karu Dhyavi Aata
Prasannetun Maagu Mee Kaay
Hridayi Thev Maate Tujhe Donhi Paay
Sarvasva Ha Jeev Charnich Theu
Dujhi Dakshina Mee Tumha Kaay Deu
Nako Door Lotu Aapalya Mulasi
Krupachatra Tumchech Yaa Balkasi
Dharu De Aata Ghatta Tujhya Padala
Padi Theu De Shir Sharnagatala
Hridayi Bhaav Yave Ase Talmaliche
Kari Purna Kalyan Jhe Yaa Jivache
Tujhe Baal Pahi Tujhi Vaat Deva
Naka Vel Lavu Krupa Hasta Theva
Mani Pujanachi Ase Divya Thev
Vaso Majhiya Antari Swami Dev
Vaso Majhiya Antari Swami Dev
Vaso Majhiya Antari Swami Dev
नमो स्वामीराजम् दत्तावतारम्
श्री विष्णू ब्रम्हा शिवशक्तीरुपम्
ब्रह्मस्वरुपाय करुणाकराय
स्वामी समर्थाय नमो नमस्ते
श्री स्वामी दत्तात्रेय हे कृपाळा
मला ध्यानमूर्ती दिसू देई डोळा
कुठे माय माझी म्हणे बाल जैसा
समर्था तुम्हाविण हो जीव कसा
स्वामी समर्थ तुम्ही स्मर्तुर्गामी
हृदयासनी या बसा प्रार्थितो मी
पूजेचे यथासंग साहित्य केले
मखरात स्वामी गुरु बसविले
महाशक्ती जिथे उभ्या थक्तती
जिथे सर्व सिद्धी पडी लोळाताती
असे सर्व समर्थ्य तो हा समर्थ
परब्रह्म साक्षात् गुरुदेव दत्त
सुवर्णतटी महारत्न ज्योती
ओवाळुनी अक्षता लाऊ मोती
शुभारंभ असा करून पूजेला
चरणावरी ठेऊ या मस्तकाला
हा अर्घ्य अभिषेक स्वीकारि माझा
तुझी पद्यपूजा करी बाल तुझा
प्रणिपात साष्टांग शरणागताचा
तुम्हा वाहिला भार या जीवनाचा
ओ स्वामीराजं दत्तावतारं
श्री विष्णु ब्रह्मा शिवशक्तिरूपं
ब्रह्मस्वरूपाय करुणाकराय
स्वामी समर्थाय नमो नमस्ते
श्री स्वामी दत्तात्रेय हे कृपाळा
मला ध्यानमूर्ती दिसू येई डोळा
कुठे माय माझी म्हणे बाल जैसा
समर्था तुम्हाविण हो जीव कसा
स्वामी समर्थ तुम्ही स्मर्तुर्गामी
हृदयासनी या बसा प्रार्थितो मी
पूजेचे यथासंग साहित्य केले
मखरात स्वामी गुरु बसविले
महाशक्ती जिथे उभ्या थक्तती
जिथे सर्व सिद्धी पडी लोळाताती
असे सर्व समर्थ्य तो हा समर्थ
परब्रह्म साक्षात् गुरुदेव दत्त
सुवर्णतटी महारत्न ज्योती
ओवाळुनी अक्षता लाऊ मोती
शुभारंभ असा करून पूजेला
चरणावरी ठेऊ या मस्तकाला
हा अर्घ्य अभिषेक स्वीकारि माझा
तुझी पद्यपूजा करी बाल तुझा
प्रणिपात साष्टांग शरणागताचा
तुम्हा वाहिला भार या जीवनाचा
ही ब्रह्मपूजा महाविष्णू पूजा
शिवशंकराची असे शक्तिपूजा
दही दूध शुद्धोदकाने त्याला
पंचामृत स्नान घालू प्रभुला
वीणा तुताऱ्या किती वाजताती
शंखादी वाद्ये पाहा गर्जताती
म्हणती नगारे गुरुदेव दत्त
श्री दत्त जय दत्त स्वामी समर्थ
प्रत्यक्ष गंगा जलकुंभी आली
श्री दत्त स्वामीसिया स्नान घाली
महासिद्ध आले पदतीर्थ घ्याया
महिमा त्यांचा कळे ना जगाया
मी धन्य झालो हे तीर्थ घेतां
घडू दे पूजा ही यथासंग आता
अजनुबाहु भव्य कांती सतेज
नसे मानवी देह हा स्वामीराज
प्रत्यक्ष श्री सद्गुरु दत्तराज
तया घालूया रेशमी वस्त्रसाज
सुगंधित भाली तिळा रेखियेला
शिरी हा जरी टोप शोभे तयाला
वक्षःस्थळी लाविल्या चंदनाचा
सुवास तो वाढवी भाव साचा
शिरी वाहूया बिल्व तुलसीदळाचे
गुलाब जाईजुई अत्तरते
गंधाक्षता वाहूनी या पादाला
ही अर्पूया जीवन पुष्पमाला
चरणी करणी मिटी मारू देई
म्हणे लेकरासी संभाळ आई
इथे लावूया केशर कस्तुरीचा
सुगंधित हा धूप नाना प्रतीचा
पुष्पांजली ही तुम्हां अर्पियाली
गगनातून पुष्पवृष्टी झाली
करुणावतारी अवधूत कीर्ती
दयेची कृपेचीच जी शुद्ध मूर्ती
प्रभा फाकळी शक्तीच्या मंडळाची
अशी दिव्यता स्वामी योगेश्वराची
हृदयमंदिराची ही स्नेहज्योती
मला दाखवी स्वामींची योगमूर्ती
करू आरती आरतिभावे प्रभूची
गुरुदेव श्री स्वामी दत्तात्रेयाची
पंचारती ही असे पंचप्राण
ओवाळुनी ठेऊ चरणावरून
निघेना पुढे शब्द बोलू मी तो ही
मनीचे तुम्ही जानता सर्व काही
हे स्वामी राजा बसा भोजनाला
हा पंचपकवान नैवेद्य केला
पूर्णचाही पोळी तुम्हां आवडीची
लाडू करंजी असे ही खाव्याची
डाळिंब द्राक्षे फळे आणि मेवा
हे केशरी दूध घ्या स्वामीदेवा
पुढे हात केला या लेकराने
प्रसाद द्यावा आपुल्या करणाने
तांबूल घ्यावा स्वामी समर्था
चरणाची सेवा करू ध्यावी आता
प्रसन्नेत्त्वून मागू मी काय
हृदयी ठेव माता तुझे दोन्ही पाय
सर्वस्व हा जीव चरणीच ठेवू
दुजी दक्षिणा मी तुम्हां काय देऊ
नको दूर लोटू आपुल्या मुलासी
कृपाछत्र तुमचेंच या बालकासी
धारू दे आता घट तुझ्या पादाला
पडी ठेऊ दे शिर शरणागताला
हृदयी भाव यावे असे तळमळीचे
करी पूर्ण कल्याण हे या जीवाचे
तुझे बाल पाही तुझी वाट देवा
नका वेळ लावू कृपा हस्त ठेवा
मनी पूजनाची असे दिव्यता ठेवा
वासो माझिया अंतरी स्वामी देव
वासो माझिया अंतरी स्वामी देव
वासो माझिया अंतरी स्वामी देव
Credits:
- Title: Swami Samarth Manas Puja
- Singer: Pradnya Annam
- Music Director: Paresh Shah (Bombay Paresh)
- Song Mix & Mastered: Jay Joshi
- Edit & VFX: Mind Pro
- Music Label: Music Nova
Full Audio Song Available on
