“धीर समीरे यमुना तीरे” प्रसिद्ध संस्कृत काव्य “गीत गोविन्द” का एक अंश है, जिसकी रचना महाकवि जयदेव ने की थी। यह पद श्रीकृष्ण और राधा के दिव्य प्रेम और विरह भाव को दर्शाता है।
सरल अर्थ:
- धीर समीरे = मंद-मंद बहने वाली हवा में
- यमुना तीरे = यमुना नदी के किनारे
- वसति वने = वन में निवास करते हैं
- वनमाली = वनमाला धारण करने वाले श्रीकृष्ण
भावार्थ:
इस पद में वृंदावन के सुंदर प्राकृतिक वातावरण का चित्रण करते हुए श्रीकृष्ण के वनमाली स्वरूप का वर्णन किया गया है। साथ ही राधा-कृष्ण के प्रेम में विरह, प्रतीक्षा और मिलन की उत्कंठा का भाव उभरता है।
Dheer Sameer Yamuna Teere Lyrics:
- English
- Hindi
Dheer Sameere Yamuna Teere
Vasati Vane Vanmaali
Vasati Vane Vanamaali
Vasati Vane Vanamaali
Dheer Sameere Yamuna Teere
Vasati Vane Vanmaali
Vasati Vane Vanamaali
Vasati Vane Vanamaali
Gopi Peen Payodhar Mardan
Chanchal Kar Yugshaali
Chanchal Kar Yugshaali
Chanchal Kar Yugshaali
Dheer Sameere
Naam Sametam Krita Sanketam
Vaadayate Mridu Venum
Bahu Manutet Tanu Te Tanu Sangat
Pawan Chalitamapi Renum
Pawan Chalitamapi Renum
Dheer Sameere
Patati Patatre Vichalati Patre
Shankita Bhavadupayaanam
Rachayati Shayanam Sachakita Nayanam
Pashyati Tava Panthaanam
Pashyati Tava Panthaanam
Dheer Sameere
Mukharam Adheeram Tyaja Manjeeram
Ripumiva Keli Sulolam
Chala Sakhi Kunjam Satimirpunjam
Sheelaya Neela Nicholam
Sheelaya Neela Nicholam
Dheer Sameere
Urasi Murare Roopahita Haare
Ghana Iva Taralablake
Tadidiva Peete Rati Vipareete
Raajasi Sukrita Vipaake
Raajasi Sukrita Vipaake
Dheer Sameere
Vigalita Vasanam Parihrita Rasanam
Ghataya Jaghanamapidhaanam
Kisalaya Shayane Pankaja Nayane
Nidhimiva Harsha Nidaanam
Nidhimiva Harsha Nidaanam
Dheer Sameere
Harir Abhimani Rajaniridaaneemiyamapi
Yaati Viraamam
Kuru Mama Vachanam Satvara Rachanam
Pooraya Madhuripu Kaamam
Pooraya Madhuripu Kaamam
Dheer Sameere
Shree Jaideve Krita Hari Seve
Bhanati Parama Ramaneeyam
Shree Jaideve Krita Hari Seve
Bhanati Parama Ramaneeyam
Pramudita Hridayam Hari Mati Sadayam
Namata Sukrita Kamaneeyam
Namata Sukrita Kamaneeyam
Dheer Sameere Yamuna Teere
Vasati Vane Vanmaali
Vasati Vane Vanamaali
Vasati Vane Vanamaali
Dheer Sameere
धीर समीरे यमुना तीरे
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
धीर समीरे यमुना तीरे
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
गोपीपीन पयोधरमर्दन
चञ्चल कर युगशाली
चञ्चल कर युगशाली
चञ्चल कर युगशाली
धीर समीरे
नाम समेतं कृत संकेतं
वादयते मृदुवेणुम्
बहु मनुतेत तनु ते तनुसंगत
पवनचलितमपि रेणुम्
पवनचलितमपि रेणुम्
धीर समीरे
पतति पतत्रे विचलति पत्रे
शङ्कित भवदुपयानम्
रचयति शयनं सचकित नयनं
पश्यति तव पन्थानम्
पश्यति तव पन्थानम्
धीर समीरे
मुखरमधीरं त्यज मञ्जीरं
रिपुमिव केलि सुलोलम्
चल सखि कुञ्जं सतिमिरपुञ्जं
शीलय नीलनिचोलम्
शीलय नीलनिचोलम्
धीर समीरे
उरसि मुरारे रुपहितहारे
घन इव तरलबलाके
तडिदिव पीते रतिविपरीते
राजसि सुकृत विपाके
राजसि सुकृत विपाके
धीर समीरे
विगलितवसनं परिहृतरसनं
घटय जघनमपिधानम्
किसलयशयने पङ्कजनयने
निधिमिव हर्षनिदानम्
निधिमिव हर्षनिदानम्
धीर समीरे
हरिरभिमानी रजनिरिदानीमियमपि
याति विरामम्
कुरु मम वचनं सत्वररचनं
पूरय मधुरिपुकामम्
पूरय मधुरिपुकामम्
धीर समीरे
श्री जयदेवे कृतहरिसेवे
भणति परमरमणीयम्
श्री जयदेवे कृतहरिसेवे
भणति परमरमणीयम्
प्रमुदितहृदयं हरिमतिसदयं
नमत सुकृतकमनीयम्
नमत सुकृतकमनीयम्
धीर समीरे यमुना तीरे
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
वसति वने वनमाली
धीर समीरे
Credits:
- Title: Dheera Sameere Yamuna Teere
- Singer: Astha Lohar
- Music Director: Subhash Jena
- Edit & Gfx: Prem Graphics PG
- Music Label: Music Nova

